De waarheid tussen onze woorden
"Hoe gaat het?"
Misschien is dat wel de meest gestelde vraag ter wereld.
En misschien ook wel één van de vragen waarop het vaakst niet eerlijk wordt geantwoord.
"Goed hoor."
"Druk."
"Gaat wel."
We zeggen het bijna automatisch.
Niet omdat we altijd willen liegen.
Maar omdat het echte antwoord soms veel ingewikkelder is.
Waarom we niet altijd eerlijk zijn
Ik denk dat iedereen weleens een antwoord geeft dat niet helemaal klopt.
Soms omdat we geen zin hebben in een lang gesprek.
Soms omdat we de ander niet willen belasten.
Soms omdat we ons schamen.
Of omdat we simpelweg niet weten wat we voelen.
Want hoe geef je eerlijk antwoord als je zelf nog niet begrijpt wat er in je omgaat?
Soms is "het gaat wel" geen leugen.
Het is het enige antwoord dat je op dat moment kunt geven.
Eerlijk zijn vraagt moed
Eerlijk zijn klinkt eenvoudig.
Maar in werkelijkheid vraagt het veel moed.
Want eerlijk zijn betekent ook dat je jezelf kwetsbaar laat zien.
Dat je toegeeft dat je verdriet hebt.
Dat je bang bent.
Dat je twijfelt.
Of dat je iets niet aankunt.
Dat voelt spannend.
Want wat als iemand je niet begrijpt?
Wat als iemand je afwijst?
Of erger...
Wat als je eindelijk hardop uitspreekt wat je al die tijd hebt geprobeerd weg te stoppen?
Soms wordt iets pas echt wanneer je het uitspreekt.
En juist daarom houden we het soms liever binnen.
Kleine leugens beschermen soms
Niet iedere leugen ontstaat uit slechte bedoelingen.
Soms beschermen kleine leugens iets.
Je zegt tegen een kind dat het goed komt.
Terwijl je zelf nog twijfelt.
Je zegt tegen een collega dat je prima bent, omdat je midden op je werk staat.
Je glimlacht op een verjaardag terwijl je eigenlijk het liefst naar huis wilt.
Dat maakt je geen slecht mens.
Het maakt je mens.
We kiezen allemaal weleens voor een antwoord dat op dat moment veiliger voelt dan de volledige waarheid.
Maar eerlijkheid brengt verbinding
Toch heeft eerlijkheid iets bijzonders.
Wanneer iemand oprecht zegt:
"Eigenlijk gaat het vandaag helemaal niet zo goed."
Ontstaat er ruimte.
Ruimte voor begrip.
Voor steun.
Voor echte verbinding.
Want pas wanneer iemand weet wat er werkelijk speelt, kan hij of zij naast je komen staan.
Dat betekent niet dat je iedereen alles hoeft te vertellen.
Eerlijk zijn betekent niet dat je geen grenzen meer hebt.
Je mag zelf kiezen wie jouw verhaal mag horen.
Maar jezelf voortdurend verbergen, kan een eenzaam gevoel geven.
De gevolgen van wat we achterhouden
Wat we niet uitspreken, verdwijnt niet vanzelf.
Soms blijft het rondzingen in ons hoofd.
Een verdriet dat nooit gedeeld wordt.
Een schuldgevoel dat blijft groeien.
Een angst waarvan niemand weet dat hij bestaat.
Niet omdat we willen liegen.
Maar omdat we hopen dat het vanzelf minder wordt.
Soms gebeurt dat.
Maar soms wordt juist het zwijgen steeds zwaarder.
En hoe langer iets verborgen blijft, hoe moeilijker het kan voelen om het alsnog te vertellen.
Wanneer wordt liegen een probleem?
Ik denk dat iedereen weleens een leugentje om bestwil vertelt.
Dat hoort misschien wel bij het mens-zijn.
De vraag is daarom niet óf we ooit liegen.
De vraag is waarom.
Bescherm je iemand?
Bescherm je jezelf?
Heb je tijd nodig om iets onder woorden te brengen?
Of probeer je een werkelijkheid in stand te houden die eigenlijk niet meer klopt?
Wanneer liegen een gewoonte wordt.
Wanneer je steeds meer verhalen nodig hebt om eerdere verhalen overeind te houden.
Wanneer je de waarheid vooral gebruikt om verantwoordelijkheid te ontlopen of anderen bewust te misleiden.
Dan ontstaat er afstand.
Niet alleen tot de mensen om je heen.
Maar vaak ook tot jezelf.
Want het kost ongelooflijk veel energie om iemand te zijn die je eigenlijk niet bent.
Misschien begint eerlijkheid bij jezelf
Voordat we eerlijk kunnen zijn naar een ander, moeten we vaak eerst eerlijk durven zijn naar onszelf.
Dat klinkt eenvoudig.
Maar dat is het lang niet altijd.
Soms willen we iets zo graag anders laten zijn, dat we onszelf ongemerkt overtuigen dat het wel meevalt.
Soms houden we vast aan hoop.
Aan verwachtingen.
Of aan een beeld van hoe het zou moeten zijn.
Niet omdat we onszelf willen bedriegen.
Maar omdat de waarheid soms pijn doet.
Eerlijk zijn begint daarom niet met alles hardop zeggen.
Het begint met jezelf de ruimte geven om te voelen wat er werkelijk is.
Zonder oordeel.
Zonder haast.
En zonder dat je direct iets hoeft op te lossen.
Tot slot
Misschien hoeven we elkaar niet vaker te vragen: "Hoe gaat het?"
Misschien mogen we elkaar vaker de ruimte geven voor een eerlijk antwoord.
En misschien mogen we onszelf ook wat milder benaderen wanneer dat eerlijke antwoord er nog niet is.
Want soms weet je het simpelweg nog niet.
Soms heb je nog geen woorden voor wat je voelt.
En soms is dat helemaal oké.
Eerlijk zijn is niet altijd zeggen wat je denkt.
Eerlijk zijn is ook durven erkennen dat je het even niet weet.
En misschien is dat wel de eerlijkste waarheid die er bestaat.
Reactie plaatsen
Reacties